|
From: Minh Luong <minhluong39@gmail.com> Date:
2017-07-18 21:38 GMT-07:00 Subject: .Nursing Home ở Mỹ... To:
ChutGiConLai@googlegroups.com
Bài
viết rất hay và đầy đủ. Nên đọc để chuẩn bị cho tuổi già và lưu giữ để áp dụng
khi cần...
Góp
ý : Nếu
giữ cha hay mẹ già ở nhà, chưa kể những khó khăn về y tế và những chi phí khác,
chỉ giả dụ thuê một người chăm sóc 8 tiếng một ngày, trung bình phải trả 1000USD
một tháng, bây giờ cha hay mẹ già ở trong VDL thì các con nên bỏ vào một hộp mỗi
tháng 500USD, mỗi lần đi thăm chỉ cần đem theo 100 hay 200USD để TIPS cho nhân
viên phục vụ... thì mọi sự sẽ có thể tốt đẹp hơn...
------------------------------
------------------------------ ------------------------------
------------------------------
---------------
NURSING
HOME Ở MỸ
Chủ Nhật, 09-7-2017
7:39 am
Xin cám ơn
người chuyển,
Nếu con cháu
khong chăm sóc, được vào nhà dưỡng lão là may mắn.
Như quý vị
xem bài nầy, tác giả rất đúng khi nói về sự kiểm soát chặt chẽ của bộ Y tế và
Center on Medicare và Center on Medicaid liên bang. Vì vậy Viện (VDL) Dưỡng lão
rất tốn kém và càng ngày khó được vào.
Ngân quỹ cho
Medicaid nếu bị giảm thì số giường tức nhiên sẽ bị giảm. Dịch vụ củng bị
giảm.
Những ai
khong may không được vào Nursing home thì phải vào Care home và Foster care
Home Hai loại này khong được kiểm soát như VDL. Giá tiền thật rẻ và sự chăm
sóc có thể rất tồi tệ.
Vì vậy cắt
giảm Medicaid rất thiệt thòi cho người già và người tàn tật, ngoại trừ những ai
quá giàu và nghĩ mình có thể trả tiền túi cho VDL đến chết.
Laura
Kinkley
Gerontologist
MSW,
Advanced Certificate in Gerontology
Retired
Department of Health employee, Executive Office on Aging
NURSING
HOME Ở MỸ
Nỗi buồn của người Việt già ở Nursing Home
Cổ
nhân có câu: “sinh, lão, bệnh, tử”. Bốn giai đoạn này không ai có thể
tránh khỏi. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân
mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này là tôi cũng
đang sắp sửa bước vào tuổi “thất thập cổ lai hi”.
Anh bạn thân
của tôi, Bs. TNT từ lâu có đề nghị tôi viết một bài về “Viện Dưỡng Lão”
(VDL) để giúp bà con mình có thêm một chút khái niệm về VDL vì anh biết
trong suốt 27 năm qua tôi đã liên tục săn sóc cho các cụ già tại các viện dưỡng
lão, và cũng đã là “Giám Đốc Y Tế” (Medical Director) của nhiều VDL trong
vùng. Nay tôi muốn chia xẻ cùng qúy bạn một số kinh nghiệm và hiểu biết về
VDL.
Trong Việt
ngữ chúng ta thường dùng từ Viện Dưỡng Lão, nhưng trong Anh ngữ thì có nhiều từ
khác nhau như Nursing home, Convalescent home, Rehabilitation and Nursing
center, Skilled nursing facility (SNF), Rest home… Nói chung, VDL là một
nơi cho những người bị yếu kém về thể xác không thể tự săn sóc cho mình được
trong cuộc sống hàng ngày. Thí dụ như không thể nấu nướng, giặt giũ, đi chợ…
nặng hơn nữa như không đủ sức để làm những việc tối cần thiết cho cuộc sống như
ăn uống, đi tiêu, đi tiểu… hoặc cần phải có thuốc men đúng lúc mà không thể tự
làm được.
Khi nói tới
VDL người ta thường chỉ nghĩ tới những người già mà thôi. Thật ra có
nhiều người “trẻ” nhưng vì tật
bệnh không thể tự lo cho mình được cần phải có sự giúp đỡ của SNF (skilled
nursing facility). Vậy thế nào là VDL?
VDL là nơi
cung cấp những dịch vụ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày cho những người không
đủ khả năng lo cho chính mình. Tùy theo mức độ trầm trọng của bệnh tật mà có
những VDL khác nhau:
1- Skilled
Nursing Facility (SKF): là nơi cung cấp những dịch vụ cho những người
bị khuyết tật nặng như tai biến mạch máu não gây nên bán thân bất toại, hôn mê
lâu dài, hoàn toàn không còn khả năng ngay cả trong việc ăn, nuốt, tiêu, tiểu…
Thường thường tại SNF có hai phần: phục hồi (rehabilitation) và săn sóc
sức khỏe (nursing care). Có những người sau khi được giải phẫu thay xương
khớp háng (hip replacement), thay đầu gối (knee
replacement), hay mổ tim (bypass, thay valve tim) … cần thời gian tập
dượt để phục hồi (rehabilitation). Sau đó họ có thể về nhà sinh hoạt bình
thường cùng gia đình.
2- Intermediate
care facility (ICF): cung cấp
dịch vụ cho những người bệnh như tật nguyền, già cả nhưng không cần săn sóc cao
cấp (intensive care). Thường thường những người này không có thân nhân để
lo cho mình nên phải vào đây ở cho đến ngày cuối cùng (custody
care).
3- Assisted
living facility (ALF): Thường
thường những người vào ALF vẫn còn khả năng tự lo những nhu cầu căn bản như tắm
rửa, thay quần áo, đi tiêu, đi tiểu một mình được. Họ chỉ cần giúp đỡ trong việc
bếp núc, theo dõi thuốc men và chuyên chở đi thăm bác sĩ, nhà thờ, chùa chiền
hay mua sắm lặt vặt. Họ vẫn còn phần nào “độc lập”.
4- VDL cho
những người quá lú lẫn (Alzheimer facility): có những
bệnh nhân bị lú lẫn nặng, đến nỗi không nhận ra người thân như vợ, chồng, con
cháu nữa. Không biết tự đi vào buồng tắm, phòng vệ sinh để làm những công việc
tối thiểu. Họ không biết họ ở đâu, dễ đi lang thang và lạc đường. Nếu ở nhà thì
phải có người lo cho 24/24. Những VDL dành riêng cho những bệnh nhân này,
thường là “locked facilty”, cửa ra vào được khóa lại để bệnh nhân không
thể đi lạc ra ngoài. Cách đây khá lâu đã có trường hợp một bệnh nhân đi ra khỏi
viện, lạc đường, bị xe lửa cán chết! Từ đó có locked facilty. Đôi khi cũng có
những bệnh nhân được gắn alarm vào cổ chân. Nếu bệnh nhân đi qua cửa thì alarm
sẽ báo động và nhân viên sẽ kịp thời mang về lại.
NHỮNG DỊCH VỤ ĐƯỢC CUNG CẤP TẠI VDL
Điều này tùy
theo từng viện. Tuy nhiên những dịch vụ sau đây là cần thiết: 1- Phòng
ngủ. 2-Ăn uống 3-Theo dõi thuốc men 4-Những điều tối thiểu hàng ngày
như tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân… 5-24/24 lo cho những trường hợp
bệnh khẩn cấp. 6-Sinh
hoạt hàng ngày như giải trí, tôn giáo… 7- Vật lý trị liệu. Dịch vụ này
rất quan trọng để giúp người bệnh có thể phục hồi càng nhiều càng tốt. Trong
vật lý trị liệu có nhiều dịch vụ khác nhau:
a- Tập dượt
(physical therapy): như tập đi,
tập lên xuống cầu thang, tập tự vào giường ngủ hay ra khỏi giường một cách an
toàn, không vấp ngã… b- Speech therapy: tập nói, tập nuốt khi
ăn uống… Có những bệnh nhân bị stroke, không thể nói hay ăn được, cần được tập
để phục hồi chức năng này. c- Occupational therapy: Tập mang
giầy, bí tất (vớ)… Tập sử dụng bếp gaz, bếp điện cho an toàn để tránh bị
tai nạn.
AI TRẢ TIỀN CHO VDL?
Có nhiều
nguồn tài trợ khác nhau: 1-Medicare 2-Medicaid (ở California là
Medi-Cal). 3-Bảo hiểm tư, có nhiều người mua sẵn bảo hiểm cho
VDL. 4-Tiền để dành của người bệnh (personal funds).
MEDICARE là
do qũy liên bang, chỉ trả tối đa 100 ngày cho những bệnh nhân cần tập dượt để
phục hồi chức năng tại một Skilled Nursing Facility (SNF). Thường những
bệnh nhân bị stroke, gãy xương… cần dịch vụ này. Medicare KHÔNG TRẢ cho custody
care.
MEDICAID là
do qũy liên bang và tiểu bang. Qũy này trả nhiều hay ít là tùy từng tiểu bang.
Medicaid trả cho dịch vụ y tế và custody care.
BẢO HIỂM TƯ
thì tuy theo từng trường hợp sẽ có những quyền lợi khác nhau, nhưng thường rất
hạn chế.
Hiện nay
người ta ước lượng trên nước Mỹ có khoảng 1.4 triệu người sống trong
15,800 VDL. Các VDL này đặt dưới sự
kiểm soát của bộ y tế, đặc biệt là do Center for Medicare & Medicaid
Services (CMS) giám
sát. Hàng năm các VDL đều phải trải qua một cuộc kiểm tra rất gắt gao (survey) của
CMS. VDL nào không đúng tiêu chuẩn thì có thể bị đóng cửa! Mục đích kiểm tra
của CMS là để bảo đảm cho các bệnh nhân tại VDL được săn sóc an toàn, đầy đủ với
chất lượng cao. Đồng thời tránh những trường hợp bị bỏ bê (negligence) hay
bạo hành (abuse) về
thể xác lẫn tinh thần. Tại mỗi VDL đều có lưu trữ hồ sơ kiểm tra cho công chúng
xem. Bất cứ ai cũng có thể xem kết quả của các cuộc kiểm tra này. Tất cả các
VDL đều phải có các biện pháp để bảo đảm sự săn sóc cho bệnh nhân theo đúng tiêu
chuẩn. Nếu không sẽ bị phạt tiền, và có những trường hợp bị đóng
cửa.
Trên đây tôi
đã trình bày sơ qua về những điểm chính của VDL. Tuy nhiên, như quý bạn đã từng
nghe và biết, có nhiều khác biệt giữa những VDL. Theo tôi nhận xét thì quan
niệm chung của mọi người là “không muốn vào VDL”. Chúng ta từng nghe
những chuyện không tốt thì nhiều, mà những chuyện tốt thì ít. “Tiếng lành đồn
gần, tiếng dữ đồn xa”, là câu ngạn ngữ người mình vẫn nói từ xa xưa đến nay.
Tôi đã đọc không biết bao nhiêu là bài viết về việc con cái “bất hiếu”,
bỏ bố mẹ, ông bà vào VDL rồi không đoái hoài tới. Tôi cũng thấy nhiều trường
hợp các cụ vào VDL một thời gian rồi không muốn về nhà với con cháu nữa! Trên
đời này không có gì là tuyệt đối cả, trong cái hay có cái dở, và trong cái dở
lại có thể tìm ra cái hay. Vậy chúng ta rút tỉa được kinh nghiệm gì trong vấn
đề này? Tôi chỉ xin nêu lên những nhận xét chủ quan của riêng tôi mà thôi. Có
thể quý vị không đồng ý hết, nhưng nếu rút tỉa được ít nhiều ý kiến xây dựng
thì “cũng tốt thôi”.
NHỮNG “BỆNH” CÓ THỂ DO VDL GÂY RA
1- Lo lắng
(anxiety): Trong tháng
9/2011 những nhà nghiên cứu hỏi ý kiến của 378 bệnh nhân trên 60 tuổi nằm VDL
tại thành phố Rochester, New York. Kết qủa là có trên 27.3% trả lời là họ bị
bệnh lo lắng, từ vừa đến nặng. Nếu không được chữa trị sẽ đưa đến bệnh trầm
cảm (depression). Nên nhớ là 378 bệnh nhân này là người Mỹ chính cống,
sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Chúng ta hãy tưởng tượng người Việt mình không biết
rành tiếng Anh, không am tường phong tục, tập quán thì sự khó khăn sẽ nhiều như
thế nào! Còn một vấn đề nữa là thức ăn, chúng ta quen “nước mắm, thịt
kho”…, làm sao mà có thể nuốt hamburger, sandwich… ngày này qua ngày khác!
Các vấn đề này càng làm bệnh lo lắng, trầm cảm nặng thêm !
2- Phản ứng của
thuốc (adverse drug reactions): Trong tháng
1/2012 ngưòi ta theo dõi các bệnh nhân tại VDL, kết qủa là ít nhất 40% các bệnh
nhân dùng trên 9 loại thuốc khác nhau. Uống càng nhiều thuốc thì phản ứng càng
nhiều. Có ba loại phản ứng khác nhau:
a- Phản
ứng phụ (side effects): thí dụ như uống aspirin làm bao tử khó chịu,
thuốc cao máu làm táo bón… Loại này thường xảy ra, không cần phải ngưng
thuốc.
b- Drug
interference (tạm dịch là thuốc đối tác với nhau): có nhiều loại thuốc
uống chung với nhau sẽ làm tăng hoặc giảm sức tác dụng. Thí dụ thuốc loãng máu
coumadin mà uống chung với thuốc tim như amiodarone sẽ làm dễ chảy máu. Có những
thức ăn hay nước uống dùng chung với thuốc cũng ảnh hưởng đến thuốc. Thí dụ uống
nước bưởi hay nho với một vài loại thuốc cũng sẽ tăng sức tác dụng của thuốc, dễ
gây ngộ độc.
c- Dị
ứng với thuốc (allergic reaction): Loại này nguy hiểm hơn, thường làm da
nổi mề đay, đỏ, ngứa. Nếu nặng thì có thể chết được như phản ứng với penicillin
chẳng hạn. Nếu bị dị ứng thì phải ngưng thuốc ngay.
3- Ngã
té (fall): Người già
rất dễ bị té ngã gây nên nhiều biến chứng quan trọng như chảy máu trong
đầu (intracranial bleeding), gãy xương (như gãy cổ xương đùi,
tay…). Khi già quá hoặc có những bệnh ảnh hưởng đến sự di chuyển, không còn
đi lại vững vàng, nhanh nhẹn như lúc trẻ nên dễ vấp, té ngã.
4- Da bị lở
loét (decubitus ulcers): Những người
bị liệt giường, không đủ sức để tự mình xoay trở trên giường, rất dễ bị lở loét
da gây nên nhiều biến chứng tai hại.
5- Nhiễm
trùng (infection): như sưng
phổi, nhiễm trùng đường tiểu…nhất là những người cần phải dùng máy móc như máy
thở (respirator), ống thông tiểu (Folley catheter)…
6- Thiếu dinh
dưỡng, thiếu nước (malnutrition, dehydration): Ở các cụ già
thì trung tâm khát (thirst center) trong não không còn nhạy cảm nữa, nên
nhiều khi cơ thể cần nước mà không thấy khát không uống nên bị thiếu nước. Cái
cảm giác “ngon miệng" (appetite) cũng giảm đi nên không muốn ăn nhiều gây
nên tình trạng thiếu dinh dưỡng.
VẬY CÓ NÊN VÀO VDL KHÔNG?
Việc này thì
tùy trường hợp. Theo tôi:
1- Nếu còn có
thể ở nhà được mà vẫn an toàn thì ở nhà tốt hơn. Nếu tài chánh cho phép, thì dù
mình không đủ khả năng lo cho mình, mình vẫn có thể mướn người “bán thời
gian” (part time) đến lo cho mình vài giờ mỗi ngày, giúp ăn uống, tắm rửa,
dọn dẹp trong nhà, thuốc men, chở đi bác sĩ…
2- Nếu không
thể ở nhà được, mà tài chánh cho phép thì có thể ở những assisted living
facilities. Ở đây thường họ chỉ nhận tiền (personal funds) chứ không nhận
medicare & medicaid. Tại đây thì sự săn sóc sẽ tốt hơn.
3- Group
homes (nhà tư): Có những người nhận săn sóc cho chừng 4-6 người mỗi nhà.
Họ cũng lo việc ăn uống, chỗ ở, thuốc men, chở đi bác sĩ…Thường thì rẻ hơn tùy
từng group.
4- Nếu “chẳng
đặng đừng” phải vào VDL thì phải làm sao để có được sự săn sóc “tốt
nhất”?
a- Làm
sao để lựa chọn VDL:
- Vào internet
để xem ranking của VDL (tương tự như các tiệm ăn có xếp loại A, B,
C…)
- Mỗi VDL đều
phải có cuốn sổ phúc trình về các cuộc kiểm tra (survey) do bộ y tế làm hàng
năm. Trong đó bộ y tế sẽ nêu lên những khuyết điểm mà họ đã tìm thấy. Cuốn sổ
này được để ở khu công cộng (public area) trong khuôn viên của VDL. Hỏi
receptionist thì họ sẽ chỉ cho.
- Hỏi ý kiến
thân nhân những người có thân nhân đang nằm tại đó.
- Quan sát
bên trong và ngoài của VDL: xem có sạch sẽ, không mùi hôi, nước tiểu. Theo dõi
cách đối xử, săn sóc của nhân viên với bệnh nhân.
- Nếu có thể
thì tìm một VDL có nhiều người Việt đang ở để có nhân viên nói tiếng Việt, có
thức ăn Việt, có chương trình giải trí theo kiểu Việt.
b- Nếu
đã quyết định chọn VDL cho người thân rồi thì phải làm gì sau
đó?
–
Chuẩn bị tư tưởng không những cho bệnh nhân mà còn cho cả chính mình và mọi
người trong gia đình để có được sự chấp nhận (acceptance) càng nhiều càng
tốt.
–
Thăm viếng thường xuyên: Nếu nhà đông con cháu thì không nên đến thật đông một
lần rồi sau đó nhiều ngày không có ai đến. Nếu được, nhất là trong vài tháng
đầu, luân phiên nhau tới, mỗi ngày một lần một vài người. Làm lịch trình ai đi
thăm ngày nào, giờ nào…
–
Nên làm một cuốn sổ “thông tin” (communication book) để cạnh giường.
Trong cuốn sổ này mỗi khi ai đến thăm thì viết ngày giờ, tên người đến thăm, và
nhận xét xem bệnh nhân có vấn đề gì cần lưu ý, giải quyết. Nếu không có vấn đề
gì thì cũng nên viết vào là không có hoặc cho nhận xét về vui, buồn, than thở
của bệnh nhân…
–
Cuối tuần hay ngày lễ: nên có người vào hoặc mang bệnh nhân về nhà nửa buổi để
được sống với không khí gia đình dù ngắn ngủi, hay đưa ra khỏi VDL để làm đầu,
tóc hoặc tới tiệm ăn cho khuây khỏa…
–
Nên sắp xếp để bệnh nhân có sách báo, băng nhạc bằng tiếng Việt cho bệnh nhân
giải trí.
–
Cho dù có những bệnh nhân bị hôn mê bất tỉnh lâu dài, nhưng khi đến thăm hãy cứ
thì thầm bên tai họ những lời yêu thương, những kỷ niệm cũ. Nắm tay, xoa dầu để
tỏ tình thương yêu. Tuy họ không có thể cảm thấy được 100% nhưng chắc chắn họ
vẫn còn một chút nhận thức, làm họ hạnh phúc hơn, mặc dù mình không nhận thấy.
Để bên đầu giường những băng nhạc, câu kinh mà khi còn khỏe họ đã thích
nghe.
–
Một điều chót mà theo kinh nghiệm của tôi, rất có hiệu qủa: đối xử tốt nhưng
nghiêm túc với nhân viên của VDL:
· Đối xử tốt: lịch
sự, nhẹ nhàng, không thiếu những lời cám ơn cho những nhân viên phục vụ
tốt. Thỉnh
thoảng mua một vài món quà nhỏ cho họ (tôi xin nhấn mạnh “nhỏ thôi”– đừng nên
coi đây là hối lộ) như đồ ăn, thức uống … để bày tỏ lòng biết ơn của mình.
Mình tốt với họ thì họ sẽ quan tâm đến mình nhiều hơn. Người mình vẫn
nói: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”).
· Tuy
nhiên đối xử tốt không có nghĩa là mình chấp nhận những sai trái của họ. Thí dụ
mình đã báo cáo những thay đổi về sức khỏe của bệnh nhân cho họ mà không ai quan
tâm giải quyết thì mình phải lịch sự nêu ra liền. Nếu cần thì gặp ngay những
người có trách nhiệm như charge nurse, nursing director và ngay cả giám đốc của
VDL để được giải quyết. Nên nhớ là phải lịch sự, nhã nhặn nhưng cương quyết thì
họ sẽ nể phục mình. Tôi đã thấy nhiều trường hợp đạt yêu cầu một cách rất khả
quan.
Trên đây là
những kinh nghiệm của tôi xin chia sẻ với quý bạn. Dĩ nhiên là không hoàn toàn
đầy đủ tất cả những gì quý bạn mong muốn, nhưng hy vọng cũng đáp ứng được phần
nào những ưu tư, lo lắng cho người thân của quý bạn.
Bs. Trần
Công Bảo nguon: http://vietlifestyles.com/vien
-duong-lao/
-- You received this message because you are subscribed to the Google
Groups "0 Thông Tin Việt Mỹ" group. To
unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email
to myfriendsq+unsubscribe@googlegroups.com. For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
-- You received this message because you are subscribed to the Google
Groups "Chut Gi Con lai" group. To unsubscribe from
this group and stop receiving emails from it, send an email to ChutGiConLai+unsubscribe@googlegroups.com. To post to this group, send email to ChutGiConLai@googlegroups.com. To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/ChutGiConLai/D75787AF-1C29-4D1D-81E9-2605B90B886E%40gmail.com. For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét