thơ

Lưu Bị vốn xuất thân bần hàn, so với quần hùng trong thời Tam Quốc đều kém hơn một bậc. Về quyền thế thì không bằng Viên Thiệu, về sự dũng mãnh thì không thể sánh ngang Lữ Bố, nhưng vì sao có thể khiến anh hùng trong thiên hạ quy phục?

Tạo hình nhân vật Lưu Bị trong Tam Quốc Diễn Nghĩa. (Ảnh: jianshu)

Lưu Bị lấy nhân là gốc, trở thành bá chủ Tam Quốc

Chúng ta vẫn thường nghe thấy câu “Lấy nhân làm gốc”, đây chính là câu nói của Lưu Bị. Năm đó Lưu Bị mang theo hơn 10 vạn dân, trong đó có rất nhiều người già, phụ nữ và trẻ em, rút lui khỏi Giang Lăng. Quân Tào thì ráo riết đuổi theo ở phía sau, rất nhiều tướng lính đã khuyên Lưu Bị bỏ lại những người dân chậm chạp này để hành quân nhanh hơn nữa.

Lưu Bị nói: “Người thành đại sự, từ trước tới nay luôn lấy con người làm gốc. Những người này tìm đến ta để nương nhờ, sao ta có thể bỏ họ lại được!”.

Mặc dù lần đó Lưu Bị đã bị quân Tào đánh cho một trận thảm bại, nhưng sau khi quân Tào thất thủ tại cuộc chiến Xích Bích, toàn bộ nhân sĩ bách tính tại Kinh Châu đều quy thuận Lưu Bị.

Khởi điểm của Lưu Bị trong quần hùng Tam Quốc thực sự rất thấp, có thể nói là thua ngay ở vạch xuất phát. Cha của Tào Tháo mặc dù là con nuôi của một thái giám, xuất thân không có tiếng tăm gia thế, nhưng lúc Lưu Bị được sinh ra, ông ta cũng đã là Phí Đình Hầu. Khi Tôn Quyền tiếp nhận Giang Đông, phụ thân huynh trưởng của Tôn Quyền cũng đã tạo dựng được giang sơn của mình, có các trung thần, văn võ anh kiệt tận tâm hỗ trợ ở xung quanh.

Còn những người khác như Lưu Biểu, Lưu Chương, Lữ Bố, Trương Tú, v.v, dù sao cũng là hoàng thân quốc thích, hoặc ít thì cũng xuất thân từ gia đình có địa vị nhất định. Trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, Lưu Bị vẫn cố gắng vượt qua những người bạn học có điều kiện tốt hơn mình rất nhiều, trở một trong 3 người có thành tích học tập tốt nhất.

Đưa tiễn Từ Thứ

Trước đó, Lưu Bị thường bôn ba khắp nơi, có một nguyên nhân rất quan trọng đó là tìm kiếm một quân sư cao minh để trợ giúp mình.

Trong lúc sống nương nhờ Lưu Biểu, Lưu Bị đã gặp được Từ Thứ, và nhận ra tài hoa của ông ta. Cũng chính nhờ Từ Thứ giới thiệu, Lưu Bị mới biết đến Gia Cát Lượng, để rồi đích thân ba lần đến lều cỏ mời Gia Cát Lượng về làm quân sư cho mình.

Từ Thứ là một trong những cánh tay đắc lực của Lưu Bị, nhưng trong trận chiến Đương Dương, mẫu thân của Từ Thứ lại bị Tào Tháo bắt đi. Từ Thứ nói với Lưu Bị: “Ta vốn muốn cùng tướng quân lập nghiệp lớn, nhưng tiếc rằng mẫu thân ta đang nằm trong tay người khác. Ta lúc này ruột gan tâm trí rối bời, có ở lại thì cũng không thể dùng, từ nay xin được cáo biệt”.

Rồi từ đó Từ Thứ đến đầu quân cho quân doanh của Tào Tháo. Bản lĩnh của Từ Thứ mặc dù không bằng Gia Cát Lượng, nhưng Từ Thứ quả là một phó quân sư vô cùng đắc lực.

Lưu Bị dùng người, cầu hiền tài, như cầu nước giữa sa mạc, một nhân tài như vậy, lại chuyển qua đầu quân cho địch nhân của mình, một người bình thường rất có thể sẽ tính toán nhỏ nhặt. Nhưng Lưu Bị lại không chút suy nghĩ, vô tư tiễn biệt Từ Thứ ra đi, cỗ vũ cho một tấm lòng hiếu thuận, cũng là thành tựu một giai thoại về kết giao.

Lưu Bị tiễn biệt Từ Thứ trở thành một giai thoại lưu truyền mãi. (Ảnh: zzjdkj.com)

Người đời sau đánh giá Lưu Bị tiễn biệt Từ Thứ, là giai thoại thấu hiểu tâm trạng của một người con muốn đi cứu mẹ. Ngược lại, nếu như Tào Tháo ở trong tình huống này, thì rất có thể sẽ suy bụng ta ra bụng người, và sẽ không lựa chọn cách làm cao đẹp như Lưu Bị.

Lưu Bị thấu hiểu Hoàng Quyền

Năm Chương Vũ thứ 2, tức Lưu Bị xưng đế năm thứ hai, vì báo thù cho Quan Vũ, Lưu Bị xuất binh tấn công Đông Ngô, không ngờ lại bị thất bại trước Lục Tốn của Đông Ngô. Quân doanh trải rộng bảy trăm dặm bị đốt cháy toàn bộ, Lưu Bị đại bại rút lui về Bạch Đế thành.

Trước khi khai chiến tại bờ Bắc Trường Giang, tướng quân Hoàng Quyền của Thục Hán ở bờ Bắc Trường Giang đã bị đánh bại không đường lui, không muốn đầu hàng Đông Ngô, nên đã dẫn quân về hướng Bắc quy hàng Tào Ngụy.

Tào Ngụy luôn là đại địch lớn nhất của Thục Hán, Hoàng Quyền quy hàng Tào Ngụy, là hoàn toàn làm trái ngược với chiến lược, tư tưởng của Thục Hán.

Có người xin chỉ thị của Lưu Bị, muốn giết sạch gia đình Hoàng Quyền đang sống tại Thục. Lưu Bị nói một câu: “Là ta phải xin lỗi Hoàng Quyền, không phải Hoàng Quyền xin lỗi ta”. Sau đó vẫn đối đãi với gia đình Hoàng Quyền giống như trước đây. Cũng chính vì thế mà Hoàng Quyền hoàn toàn tin tưởng vào tấm lòng của Lưu Bị.

Lúc đó có tin tức báo rằng người nhà của Hoàng Quyền tại Thục Hán đã bị giết, Ngụy Văn đế Tào Phi muốn để cho Hoàng Quyền đi xử lý xong tang sự.

Hoàng Quyền nói: “Ta và Lưu Bị, Gia Cát Lượng, là thực sự tin tưởng nhau. Hiện tại tin tức không nhất định chính xác, xin đợi thêm một thời gian nữa để xem thế nào đã”. Và quả thực phán đoán của Hoàng Quyền là hoàn toàn chính xác.

Chính quyền Thục Hán của Lưu Bị ở trong tình cảnh liên tiếp phải nếm trải hết thất bại này đến thất bại khác, mà vẫn có thể bình tĩnh đưa ra những quyết định đầy nhân nghĩa như vậy. Lòng dạ rộng lớn, thật sự có thể khoan dung những sự tình khó chứa nhất trong thiên hạ. Cách làm người và hành sự của Lưu Bị, thực sự có lực ngưng tụ rất lớn.

Bùi Tùng Chi khi chú giải Tam Quốc Chí, đã đem việc Lưu Bị khoan dung với người nhà của Hoàng Quyền so sánh với việc Hán Vũ đế Lưu Triệt tiêu diệt cả nhà Lý Lăng. Cho rằng hai vị hoàng đế trong cách xử lý những sự việc giống nhau, Lưu Bị so Lưu Triệt quả là cao tay hơn rất nhiều.

Ủy thác cho Gia Cát Lượng

Năm Chương Vũ thứ 3, Lưu Bị sau khi đại bại trước Lục Tốn của Đông Ngô, đã bị bệnh nặng, biết rõ những ngày tháng còn lại không nhiều, liền triệu Gia Cát Lượng từ Thành Đô đến thành Bạch Đế, trước khi qua đời, đem con của mình là Lưu Thiền phó thác cho Gia Cát Lượng.

Tạo hình Lưu Bị và Gia Cát Lượng trong Tân Tam Quốc. (Ảnh: tienphong)

Lưu bị nói với Gia Cát Lượng rằng: “Tài năng của ông gấp mười, gấp trăm lần Tào Phi, nhất định có thể mang lại hoà bình và sự ổn định cho đất nước, thành tựu nên nghiệp lớn. Con của ta nếu đáng phụ tá thì phụ tá hắn. Nếu quả thật không nên thân, thì ông chính là chủ nhân của Thành Đô”.

Di chúc này đã được lưu truyền hàng trăm ngàn năm qua. Trong đó nổi bật nên chữ nghĩa thay vì tranh giành quyền lực. Cũng chính vì chuyện này không giống bình thường, nên trong lịch sử cũng được thêm vào rất nhiều lý giải.

Có người lý giải rằng Lưu Bị chỉ dùng trung nghĩa để ước chế Gia Cát Lượng, có người nói đây là đang thăm dò Gia Cát Lượng, rất nhiều cách nói khác nhau.

Tác giả Trần Thọ của Tam Quốc Chí cho rằng: “Cả nước uỷ thác cho Gia Cát Lượng, nhưng ông không 2 lòng, làm quân thần cho đến hết đời”. Đối với việc Lưu Bị uỷ thác cho Gia Cát Lượng nhận được sự tán thưởng rất lớn, cho thấy rằng, Lưu Bị thật tâm đối đãi Gia Cát Lượng, cách hành sự này, từ cổ chí kim, đã trở thành một giai thoại của sự kết giao giữa quân và thần.

Lưu Bị đối nhân xử thế, chân thành thản đãng

Lưu Bị cùng với Quan Vũ, Trương Phi khi khởi binh đánh quân Khăn vàng, được cho là “Ngủ cùng giường, ân tình như huynh đệ”. Đối với những binh sĩ tìm đến mình nương tựa, Lưu Bị đều “Ngồi cùng bàn, ăn cùng chén, không có sự phân biệt đối xử”.

Quan Vũ lúc ở trong quân doanh của Tào Tháo, rất được ưu ái, mến mộ, được thăng quan tiến chức, ban thưởng trăm vạn. Khi Tào Tháo ngỏ ý mời đầu quân cho mình, Quan Vũ đã nói: “Ta biết rõ Tào đại nhân đối với ta rất tốt, nhưng ta trước kia nhận ân huệ của Lưu tướng quân, cũng cùng Lưu tướng quân phát lời thề đồng sanh cộng tử, không thể phản bội”. Tào Tháo cảm thán Quan Vũ nghĩa khí, liền để cho Quan Vũ trở về quân doanh của Lưu Bị.

Từ những câu chuyện kể trên cùng cách thức mà Lưu Bị thu nạp nhân tâm, có thể minh bạch rằng tại sao trong loạn thế mà Lưu Bị có thể gây dựng được thiên hạ của riêng mình.

*Lê Hiếu biên dịch

Theo tinhhoa.net

Nhân sinh vốn ngắn ngủi như ánh chớp giữa hư không. Mỗi người ta gặp trên đường đời đều chính là nhân duyên tiền định. Có người ghi khắc ảnh hình trong trái tim ta, có người chỉ bước qua mà không để lại dấu vết gì. Nhưng dù là ai, bạn cũng hãy nên cảm ân và trân trọng. Bởi một lẽ rằng: “Cao sơn lưu thuỷ, tri kỷ khó tìm”…

1. Người tri kỷ 

Cổ nhân nói: “Tửu phùng tri kỷ thiên bôi tửu. Thoại bất đầu cơ bán cú đa” (Rượu gặp bạn hiền ngàn chén ít. Lời không hợp ý nửa câu nhiều). Ở đời, tìm được một tri kỷ có thể thấu hiểu mình chính là niềm vui lớn nhất. Giữa chốn hồng trần bon chen lầm lũi này, có được một tri âm cùng chia sớt ngọt ngào, san sẻ niềm đau thực là quá khó.

Đỗ Phủ kém Lý Bạch 11 tuổi, hai người gặp gỡ một lần ở thành Lạc Dương mà kết thành bạn vong niên. Sau này khi ly biệt, cách trở phương trời, lại nghe tin Lý Bạch qua đời, Đỗ Phủ thương khóc mà làm bài “Mộng Lý Bạch“. Ông viết:

“Cố nhân nhập ngã mộng
Minh ngã trường tương ức
Quân kim tại la võng
Hà dĩ hữu vũ dực
Khủng phi bình sinh hồn
Lộ viễn bất khả trắc
Hồn lai phong lâm thanh
Hồn phản quan tái bắc
Lạc nguyệt mãn ốc lương
Do nghi chiếu nhan sắc“

Dịch nghĩa: Cố nhân bước vào trong mộng, biết là ta đang nhớ nhung bạn đã bao lâu. Bạn ở nơi giam cầm làm sao có cánh mà thoát khỏi? Biết rằng hồn bạn lâu nay không như ý nhưng đường sá xa cách chẳng biết phải làm sao. Hồn về đây giữa rừng phong xanh ngát. Hồn lại trở về chốn quan ải xa xăm. Ánh trăng rơi đầy nhà. Còn ngờ như đang chiếu soi trên gương mặt bạn.

Tri kỷ trong đời vốn rất khó tìm, nếu có được hãy biết trân trọng.

Tri kỷ thực sự là người có thể cùng bạn đi đến cùng trời cuối đất nghênh đón gió sương. Đã là tri kỷ của nhau thì không phân biệt sang hèn, giàu nghèo, chỉ cần có một tấm chân tình để rung động đất trời. Được gặp gỡ nhau, đi cùng nhau một đoạn đường đời và được làm điều gì đó cùng nhau vốn không phải là chuyện ngẫu nhiên vậy.

Mối lương duyên của con người ta không phải chỉ trong một đời này mà đã được Tạo hoá an bài từ muôn nghìn ức kiếp trước. Một mối duyên như thế chẳng đáng để trân quý hay sao? Vì vậy, hãy luôn nâng niu, gìn giữ người tri kỷ của mình. Họ mới chính là bến đỗ bình yên, là nơi neo đậu tâm hồn cho bạn giữa chốn trần ai này.

2. Người nói thẳng

Nhiều người không thích nghe lời nói thẳng, chân thành, nhất là khi những lời ấy động vào đúng tư tâm của họ, chạm thẳng vào điểm yếu của họ. Nhưng từ một tầng cao hơn mà xét thì đó là tâm lý rất tiêu cực. Người ta không phải bậc thánh, không thể tránh những lúc mắc sai lầm, thực thi công việc không tốt. Nếu lại không được nghe những lời nói chân thành thì khẳng định họ sẽ lạc lối.

Người trung trực, thẳng thắn, biểu hiện đầu tiên chính là biết và dám nói thẳng. Lời họ nói thực sự không dễ nghe, có khi như là lời cảnh tỉnh, có lúc lại giống là lời chỉ trích. Ai nghe rồi cũng phải nóng đầu, bốc hoả. Nhưng có câu “Thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng“. Nếu không có những lời cay đắng như thế, chắc chắn bạn không thể thức tỉnh. Một chiếc “gậy bổng hát” giáng xuống đầu chắc chắn là có lợi ích hơn ngàn lời khen nịnh, dù cho nó thực sự rất đau.

Nguỵ Trưng và vua Đường Thái Tông.

Ngày xưa, mỗi vị hoàng đế đều đặt ra một chức quan gọi là: Gián nghị đại phu, chuyên can gián, nói lời thẳng thắn, góp ý cho những quyết sách của hoàng đế. Thời nhà Đường, Nguỵ Trưng được Đường Thái Tông phong làm Gián nghị đại phu vì tính tình cương trực, quyết đoán của mình. Ông đã đưa ra tổng cộng hơn 200 lời khuyên can, góp ý thẳng thắn với Đường Thái Tông, nhiều lần khiến nhà vua phải đỏ mặt, tía tai vì giận.

Thế nhưng, Nguỵ Trưng vẫn không vì sợ mạo phạm thánh giá, vì nể nang chút thể diện mà ngừng can gián. Hễ vua làm sai điều gì là ông đều can ngăn đến cùng. Đường Thái Tông cũng là một vị minh quân, dù đôi khi không kìm nổi cơn giận (là hoàng đế ai chẳng có sĩ diện cao ngất) nhưng vẫn nhận xét rằng: “Người tận tâm tận lực, thẳng thắn khuyên can, làm an quốc gia, lợi dân chúng, làm rạng rỡ công nghiệp của Trẫm, được coi là đạo của thiên hạ, chỉ có Ngụy Trưng“.

Nhưng ngày nay, tìm được một người không sợ mất lòng mà dám thẳng thắn khuyên can là điều không dễ. Con người hiện đại thường cố gắng sống khôn khéo, sống sao cho khỏi mất lòng nhau. Trên đời, tìm được một lời nói thật thực sự rất khó khăn. Bởi thế, hãy luôn trân trọng một người bạn chân thành, trung thực và thẳng thắn.

3. Đối thủ có thực lực

Nghe thì có vẻ không hợp lý lắm nhưng đúng là ở đời tìm ra được một đối thủ xứng tầm cũng là một điều thống khoái. Trong tiểu thuyết, Kim Dung có mô tả một nhân vật tên là Độc Cô Cầu Bại. Đó vốn không phải là tên thật của ông ta mà ý tứ chính là: Cô độc một mình tìm đối thủ để mong được bại trận. Kiếm thuật của Độc Cô Cầu Bại quá cao siêu, người đời không ai địch nổi. Nhưng cũng bởi thế mà ông ta một đời cô quạnh sống với con chim điêu rồi chết trong buồn bã.

Tạo hình Độc Cô Cầu Bại trên điện ảnh. Ảnh Internet

Đương nhiên chúng ta không quá ám ảnh với chuyện ấy như Độc Cô Cầu Bại. Nhưng bạn hãy thử nghĩ mà xem, nếu có một đối thủ xứng tầm để so tài cao thấp ta sẽ có một lực thúc đẩy nỗ lực không ngừng, hoàn thiện không ngừng. Và điều ấy là tốt cho chính chúng ta.

Đối thủ không có nghĩa là kẻ thù, càng không có nghĩa là phải cùng ta tranh đoạt một phen, thừa sống thiếu chết. Đối thủ đôi khi lại chính là tri âm, tri kỷ. Bởi người hiểu chúng ta nhất chính là đối thủ của ta, người vì ta mà tồn tại cũng chính là họ.

Thời Tam Quốc, Gia Cát Lượng 6 lần ra Kỳ Sơn hòng phục hưng Hán thất chẳng may gặp phải đối thủ cực kỳ khó chịu là Tư Mã Ý. Đánh nhau bao nhiêu trận, so tài bấy nhiêu phen, phút cuối cùng Gia Cát Lượng ngửa mặt lên trời, thở dài mà than rằng: “Tư Mã Ý chính là kẻ hiểu ta nhất vậy!”.

Bạn có muốn trở thành một Độc Cô Cầu Bại hay không?

Thực là:

Tri kỷ như rượu quý
Say lúc nào chẳng hay

*Theo daikynguyenvn.com

>> Khi càng lớn, chúng ta càng đánh mất 10 thứ trân quý này
>> Đời người, hiểu thấu “3 và 7″ là nắm được hạnh phúc

>> Chẳng màng tới khối tài sản khổng lồ của bố, con trai duy nhất của tỷ phú Malaysia đi khất thực và tìm thấy niềm vui khi tu hành